Rozmowy o prawie

Grzywny za uchylanie się od szczepień!

Jak informuje Radio Gdańsk, na osiem osób nałożono karę grzywny w wysokości 2500 zł za to, że zaniechały obowiązkowego szczepienia dzieci. Stosowne wnioski złożył Sanepidu, który nadzoruje proces realizacji obowiązkowych szczepień. Rzecznik wojewody Roman Nowak powiedział dziennikarzowi, że w intencji Wojewody Pomorskiego nie ma chęci ukarania dla samego ukarania. Chodzi raczej o spowodowanie zmiany podejścia do tematu i przymuszenie rodziców do tego, by nie kontestowali szczepień dzieci. 

Dziennikarz pisze o możliwości anulowania grzywny, jeżeli szczepienia zostaną wykonane w wyznaczonym terminie. Trudno zrozumieć prewencyjną grzywnę, ale wiadomość pochodzi z poważnego źródła, więc coś jest na rzeczy.

Według informacji radia, są to pierwsze kary nałożone za zaniechanie zaszczepienia nałożone w tym roku. Jeżeli zostaną ujawnione kolejne przypadki, to może się okazać, że nie będą to ostatnie grzywny dla rodziców w tym roku. Jest to o tyle prawdopodobne, że Sanepid złożył około 90 takich wniosków. 

Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 18/13, poddanie dziecka obowiązkowemu szczepieniu zgodnemu z planem szczepień jest w Polsce obowiązkiem prawnym, z którego zwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Trzeba podkreślić za wyrokiem, że uprawnienie pacjenta do wyrażenia zgody lub odmowy zgody na zabieg na zabieg jest w przypadku szczepień obowiązkowych wyłączone. W przywoływanym wyroku Sąd podkreślił, że "zaniechanie poddania się obowiązkowemu szczepieniu, mimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej, rodzi odpowiedzialność karnoadministracyjną, przewidzianą art. 115 par. 1 kodeksu wykroczeń".

Zasady realizacji szczepień ochronnych wskazane są w treści ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z treścią art. 5 ww. ustawy, każda osoba przebywające na obszarze RP są zobowiązane do poddawania się wskazanym przez organy sanitarne obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Odpowiedzialność za wykonanie szczepień dzieci spoczywa na rodzicach (lub opiekunach prawnych dziecka). Z oowiązku tego wyłączone są osoby przebywające w Polsce czasowo, do 3 miesięcy, choć nie dotyczy to specyficznych szczepień przeciwko wściekliźnie i tężcowi. Obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym nie jest równoznaczny z przymusem bezpośrednim. Lekarz wytłumaczy negatywne skutki braku szczepienia i poinformuje o odpowiedzialności z tytułu uchylania się od obowiązku szczepień. Konsekwencje prawne w postaci nałożenia grzywny realizują organy wojewody, który zabezpiecza obowiązek wykonywania szczepień ochronnych. 

Beata Nowakowska

Adwokat Gdańsk